Özel Yazılım Nedir, Hazır Paketten Farkı Ne?
Özel yazılım nedir, hazır paket programdan hangi noktalarda ayrılır? Maliyet hesabını, kaynak kod sahipliğini ve veri çıkışını örneklerle anlattık.
- Özel Yazılım Nedir?
- Hazır Paket Yazılım Nedir?
- Hazır Paketle Özel Yazılımın Farkları Neler?
- Hazır Paket Hangi Durumlarda Doğru Seçim?
- Paketin Sınırına Geldiğinizi Nasıl Anlarsınız?
- Toplam Maliyet Nasıl Hesaplanır?
- Kaynak Kod ve Veri Kimde Kalır?
- Sıfırdan Yazdırmanın Riskleri Neler, Nasıl Azaltılır?
- İkisini Birlikte Kullanmak Mümkün mü?
- Düşük Kodlu Platformlar Arada Bir Seçenek mi?
- Özel Yazılımın Fiyatını Ne Belirler?
- Paketten Kendi Sisteminize Geçiş Nasıl Planlanır?
- Karar Vermeden Önce Kendinize Sorun
- Teklif Aşamasında Nelere Bakılır?
Özel yazılım, tek bir işletmenin çalışma biçimine göre tasarlanıp yalnızca o işletme için geliştirilen yazılımdır. Paket program ise aynı ürünün binlerce firmaya birden satıldığı, herkesin benzer ekranları kullandığı çözümdür. Tercih çoğu zaman ilk fiyat etiketine bakılarak yapılır. Oysa asıl ayrım birkaç yıl sonra ödenmiş toplam bedelde, verinin kimde durduğunda ve bir değişikliğe ihtiyaç duyduğunuz gün kime bağlı kaldığınızda ortaya çıkar.
Özel Yazılım Nedir?
Bir yazılıma özel denmesinin ölçütü, kimin için yazıldığıdır. Geliştirici önce işletmenin siparişi nasıl aldığını, teklifi hangi kurala göre hesapladığını, hangi onayın kimden geçtiğini öğrenir. Ekranlar ve kurallar bu bilgiye göre kurulur. Ortaya çıkan sistemde hiç açmayacağınız menüler bulunmaz, işinize özgü kurallar da eksik kalmaz.
Kapsamı küçük de olabilir, büyük de. Bir servis firmasının saha ekibi için yazılmış iş emri uygulaması bu tanıma girer. Üretimden sevkiyata bütün akışı yöneten bir ERP de girer. Ortak noktaları, yazılımın yönünü onu kullanan işletmenin belirlemesidir. Neyin ekleneceğine, neyin değişeceğine ve kayıtların nerede saklanacağına siz karar verirsiniz.
Kavram zaman zaman özel mülk yazılım terimiyle karıştırılır. O terim, kaynak kodu kapalı tutulan lisanslı ürünleri anlatır ve piyasadaki hazır paketlerin çoğunu kapsar. Bu yazıda kastedilen ise tek bir işletme için üretilmiş olmaktır.
Hazır Paket Yazılım Nedir?
Bu tür ürünleri üreticisi, geniş bir müşteri kitlesinin ortak ihtiyacını öngörerek geliştirir. Satın alır ya da abone olursunuz, kısa kurulumun ardından kullanmaya başlarsınız. Üretici geliştirme masrafını binlerce müşteriye böldüğü için giriş bedeli düşüktür. Piyasada birbirinden epey farklı biçimlerde karşınıza çıkar.
Kutu Program
Bilgisayara ya da şirket sunucusuna kurulan, lisansı bir kez alınan programlardır. Yeni sürümler ve mevzuat değişiklikleri için genellikle yıllık güncelleme bedeli ödenir. Ön muhasebe ve muhasebe programlarının önemli bölümü bu gruptadır. Kayıtlar sizin makinenizde durur, yedeği almak da size düşer.
Abonelikle Kullanılan Bulut Yazılımı
Sektörde SaaS adıyla anılır. Tarayıcıdan açılır, kullanıcı başına aylık ya da yıllık ücret ödenir. Sunucu, yedekleme ve güncelleme üreticinin sorumluluğundadır, bu da küçük ekipler için ciddi rahatlıktır. Karşılığında bilgileriniz üreticinin altyapısında tutulur ve aboneliği bıraktığınız gün erişiminiz de sona erer.
Açık Kaynak Hangi Gruba Girer?
Açık kaynak ürünler lisans ücreti istemez, kodu herkes inceleyebilir. Yine de bedelsiz sayılmazlar. Kurulum, barındırma, güncelleme ve uyarlama emek ister, bu emeği ya ekibiniz ya da dışarıdan tutulan yüklenici verir. Olduğu gibi kullanıldığında hazır pakettir. Üzerine işletmenize göre geliştirme yaptırdığınızda karma modele dönüşür.
Hazır Paketle Özel Yazılımın Farkları Neler?
Aşağıdaki tablo iki yaklaşımı aynı ölçütlerle yan yana koyuyor. Hiçbir satır tek başına kararı vermez, hangisinin ağır bastığı işletmeden işletmeye değişir.
| Ölçüt | Hazır paket | Özel yazılım |
| Kullanmaya başlama | Kurulumun hemen ardından | Analiz ve geliştirme tamamlanınca |
| İlk ödeme | Düşük, lisans ya da abonelik | Yüksek, proje bedeli |
| Süregelen ödeme | Kullanıcı sayısıyla birlikte artar | Bakım ve barındırma, kullanıcı sayısından bağımsız |
| İş kuralları | Paketin izin verdiği ölçüde | İşletmenin kuralı neyse o |
| Yeni özellik | Üreticinin yol haritasına bağlı | Sizin önceliğinize bağlı |
| Entegrasyon | Sunulan bağlantılarla sınırlı | İhtiyaç duyulan sisteme göre yazılır |
| Verinin yeri | Çoğunlukla üreticinin sunucusu | Seçtiğiniz sunucu |
| Kaynak kod | Üreticide kalır, kullanım hakkı alırsınız | Sözleşmeyle size devredilebilir |
| Başlıca risk | Fiyat artışı, ürünün yön değiştirmesi | Proje yönetimi, geliştiriciye bağımlılık |
İşiniz mi Yazılıma Uyacak, Yazılım mı İşinize?
Her paket belirli bir çalışma düzenini varsayar. Sipariş şu adımlardan geçer, fatura şu anda kesilir, stok şöyle düşer. Düzeniniz bu varsayıma yakınsa sorun yaşamazsınız. Uzaksa önünüzde iki yol kalır. Ya çalışma biçiminizi pakete göre değiştirirsiniz ya da paketin yapamadığı adımı tablolarla, e-postayla, kâğıtla kapatırsınız. İkinci yol ilk bakışta zararsız görünür, zamanla sistemin dışında yürüyen gölge bir süreç doğurur.
Sıfırdan yazılan sistemde yön tersine döner. Kural önce kâğıda dökülür, kod ona göre yazılır. Bunun bedeli, kuralı gerçekten bilmek zorunda olmanızdır. Kendi sürecini tarif edemeyen işletme için sıfırdan sistem yazdırmak pahalı denemeye dönüşür.
Kullanmaya Başlama Hızı
Bu başlıkta hazır paket açık ara öndedir. Kurulum kısadır, eğitim videoları hazırdır, başka firmaların yıllarca raporladığı hatalar çoktan giderilmiştir. Sıfırdan yazılan sistemin ise analizi, tasarımı, geliştirmesi ve denemesi vakit alır. Yarın sabah çalışan bir araca ihtiyacınız varsa tartışacak pek konu kalmaz.
Değişiklik İsteği Kimin Elinde?
Pakette yeni bir özellik isterseniz talep formu doldurursunuz. Üretici o talebi diğer müşterilerinden gelenlerle birlikte tartar, gelir getireceğini düşünürse yol haritasına alır. Yalnızca sizin sektörünüze özgü bir ihtiyaç bu sıralamada üst sıralara pek çıkamaz.
Kendi yazılımınızda öncelik listesini siz tutarsınız. Değişikliğin elbette bir maliyeti vardır. Yapılıp yapılmayacağı ise başkasının iş planına bağlı kalmaz.
Hazır Paket Hangi Durumlarda Doğru Seçim?
Her iş için sıfırdan yazılım yaptırmak akılcı sayılmaz. Bazı alanlarda hazır ürün hem ucuz hem güvenlidir, üstüne bir de üreticinin yıllara yayılan deneyimini beraberinde getirir.
- Mevzuata bağlı standart işler. Muhasebe, e-fatura, e-defter ve bordro her işletmede aynı kurallarla yürür. Mevzuat değiştiğinde üretici güncellemeyi bütün müşterilerine birden gönderir. Bunu kendi sisteminizde takip etmek sürekli yük getirir.
- Süreci henüz oturmamış işletmeler. Yeni kurulan bir firmada iş akışı ilk yıl defalarca değişir. Hareketli bir hedefe göre kod yazdırmak boşa giden emek demektir. Önce paketle çalışıp neyin eksik kaldığını görmek daha sağlıklıdır.
- Küçük ekipler ve yaygın ihtiyaçlar. E-posta, belge paylaşımı, görev takibi ya da sade randevu defteri için piyasada olgun ürünler bulunur.
- Fark yaratmayan destek işleri. Müşterinizin sizi tercih etme sebebiyle ilgisi olmayan bir süreci herkes gibi yürütmek kayıp sayılmaz.
Bu durumlardan biri sizi tarif ediyorsa paketle devam etmek doğru karardır. Geliştirme bütçesini gerçekten ayrıştığınız yere saklarsınız.
Paketin Sınırına Geldiğinizi Nasıl Anlarsınız?
İhtiyaç çoğunlukla bir sabah ortaya çıkmaz, küçük belirtilerle birikir. Aşağıdakilerden birkaçı aynı anda görülüyorsa paketin sınırına gelinmiştir.
- Yönetim raporu için farklı programlardan döküm alınıyor, biri bunları her hafta elle birleştiriyor.
- Fiyatlandırmanız müşteriye, miktara ya da vadeye göre değişiyor ve paket bu hesabı yapamadığı için teklifler tabloda hazırlanıyor.
- Üreticinin gönderdiği bir güncelleme alıştığınız ekranı değiştirdi, ekip günlerce eski hızına dönemedi.
- Kullandığınız iki program birbiriyle konuşmuyor, aynı müşteri kaydı iki yerde ayrı ayrı tutuluyor.
- Müşterinize ya da bayinize açmak istediğiniz bir ekran var, paket yalnızca şirket içi kullanıma izin veriyor.
- Personel sayısı arttıkça lisans faturası, işin getirisinden hızlı büyüyor.
Tek bir madde alarm sebebi olmaz. Çoğu paket bu eksiklerden birini ek modülle ya da ufak çaplı entegrasyonla kapatır. Belirtiler üst üste bindiğinde ise yama maliyeti yeni sistemin maliyetine yaklaşır. Hangi kurumsal sistemlerin sıfırdan yazıldığını özel yazılım geliştirme sayfasında örnekleriyle görebilirsiniz.
Toplam Maliyet Nasıl Hesaplanır?
İki seçeneği ilk gün ödenen tutarla karşılaştırmak yanıltır. Paket ucuz başlar ve her ay ödenir. Kendi sisteminiz pahalı başlar, sonrasında daha az gider çıkarır. Doğru ölçü toplam sahip olma maliyeti, yani yazılımın kullanıldığı yıllar boyunca cepten çıkan bütün paranın toplamıdır.
Abonelikte Sonradan Çıkan Kalemler
Liste fiyatı faturanın yalnızca görünen kısmıdır. Ek modüller ayrı ücretlendirilir. Gelişmiş raporlar ya da entegrasyon bağlantıları çoğu zaman üst pakete geçmeyi gerektirir. Kullanıcı başı ücret her yeni personelle artar. Kur ya da enflasyon gerekçesiyle yapılan yıllık zamlar da hesaba katılmalıdır. Faturada görünmeyen gider de vardır. Paketin yapamadığı işi elle yürüten personelin harcadığı saatler hiçbir faturada yazmaz, yine de her ay ödenir.
Kendi Sisteminizde Sonradan Çıkan Kalemler
Proje bedeli tek kalem gibi görünse de arkasından başka masraflar gelir. Sunucu ve alan adı her yıl yenilenir. Güvenlik güncellemeleri, yedeklerin denetimi ve küçük düzeltmeler için bir bakım ve destek anlaşması gerekir. İşiniz değiştikçe yeni özellik istersiniz, bunlar ayrıca fiyatlanır. Eski kayıtların taşınması ve personelin eğitimi de ilk yılın bütçesine yazılmalıdır.
Başabaş Noktası Nasıl Bulunur?
Yöntemi basit bir örnekle açalım, rakamlar bütünüyle varsayımdır. Kullanıcı başına aylık 900 TL isteyen bir bulut yazılımını 20 kişi kullanıyor olsun. Aylık fatura 18.000 TL, yıllık tutar 216.000 TL eder. Beş yılın sonunda hiç zam gelmese bile 1.080.000 TL ödenmiş olur. Ekip 35 kişiye çıkarsa yıllık tutar 378.000 TL'ye yükselir.
Terazinin öbür kefesine teklifteki proje bedelini, yıllık bakım ücretini ve barındırma giderini koyarsınız. İki toplamın birbirini yakaladığı yıl başabaş noktasıdır. O yıl yazılımın beklenen kullanım ömründen kısaysa kendi sisteminiz ekonomik olarak öne geçer. Uzunsa paket hâlâ daha hesaplıdır. Kendi teklifinizdeki rakamı görmeden önce kaba bir aralık isterseniz fiyat hesaplama aracı işinizi görür.
Hesap yalnızca parayı ölçer. Elle yapılan işten kurtulan saatleri, azalan hatayı ve daha hızlı verilen teklifi rakama dökmek zordur, yine de terazide yerleri vardır.
Kaynak Kod ve Veri Kimde Kalır?
Karşılaştırma yazılarının çoğu bu konuyu bir cümleyle geçer. Halbuki yazılımla yollarınızı ayırmak istediğiniz gün elinizde ne kalacağını bu başlık belirler.
Hazır Pakette Kullanım Hakkı Alırsınız
Lisans ya da abonelik, yazılımı kullanma iznidir. Kod üreticinindir, ürünün geleceğine de o karar verir. Fiyatı yükseltebilir, sevdiğiniz bir özelliği kaldırabilir, şirket el değiştirirse ürünü tümüyle kapatabilir. Bunlar her gün yaşanmaz. Buna rağmen sözleşmeyi imzalarken fesih ve fiyat değişikliği maddelerini okumak birkaç dakikanızı alır, sonradan çok şey kazandırır.
Yaptırılan Yazılımda Devir Yazılı Olmalı
Parasını ödediğiniz yazılımın kendiliğinden sizin olacağını düşünmek yaygın yanılgıdır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların tek tek sayılmasını şart koşar (madde 52). Programın bir kopyasının size teslim edilmesi de, aksi kararlaştırılmadıkça, hakların devredildiği anlamına gelmez (madde 57). Bu yüzden kaynak kod devri sözleşmede açık madde olarak yer almalıdır.
Kâğıt üzerindeki hakkın yanında fiilî erişim de gerekir. Kodun durduğu depoya sizin hesabınızla girilebilmeli, kurulum adımları yazılı olmalı, sunucu ve alan adı hesapları da işletmenizin üzerine açılmış olmalıdır. Bunlar yoksa haklar sizde olsa bile sistemi başka bir ekibe taşımak aylarınızı alabilir. Sözleşme metni için hukukçudan görüş almak, sonradan çıkacak anlaşmazlığın maliyetiyle kıyaslanamayacak kadar ucuzdur.
Veriyi Dışarı Alabiliyor musunuz?
Program değişir. Veri kalır. On yıllık müşteri geçmişi, hangi programda tutulduğundan çok daha değerlidir. Bir pakete girmeden önce kayıtların hangi biçimde dışarı aktarıldığını sorun. Yalnızca ekrandaki listeyi tabloya döken bir düğme yeterli sayılmaz. İlişkili kayıtların, eklenmiş dosyaların ve işlem geçmişinin de alınabilmesi gerekir.
Kendi sisteminizde veritabanı sizin sunucunuzda durduğu için bu soru büyük ölçüde ortadan kalkar. Yine de düzenli yedek alındığını ve yedeğin geri yüklenebildiğini belirli aralıklarla sınamak gerekir.
KVKK ve Verinin Durduğu Ülke
Müşteri ya da personel bilgisi işleyen her işletme, 6698 sayılı Kanun karşısında veri sorumlusu sıfatı taşır. Yazılımı kimin ürettiği bu sorumluluğu değiştirmez. Sunucuları yurt dışında bulunan bir bulut hizmeti kullandığınızda kişisel veriyi yurt dışına aktarmış olursunuz. Kanunun 9. maddesi bu aktarımı belirli şartlara bağlar. Aktarılan ülke için yeterlilik kararı aranır, yoksa Kurulun ilan ettiği standart sözleşme gibi uygun güvencelerden biri devreye girer.
Uygulamada yapılacak iş, abone olmadan önce üreticiye sunucuların hangi ülkede olduğunu ve aktarım için hangi belgeyi sunduğunu sormaktır. Kendi yazılımınızda konumu siz seçersiniz. Türkiye'deki veri merkezlerinden birini tercih etmek konuyu baştan kapatır.
Sıfırdan Yazdırmanın Riskleri Neler, Nasıl Azaltılır?
Sıfırdan sistem yazdırmak satın alma olmaktan çok projedir. Projeler de bütçeyi aşabilir, gecikebilir, hatta yarıda kalabilir. Riskleri bilmek, onları sözleşme aşamasında küçültmenin ilk adımıdır.
Kapsamın Yolda Büyümesi
Geliştirme sürerken akla yeni fikirler gelir. Her biri tek başına masum görünür, toplandıklarında takvimi ve bütçeyi ikiye katlar. Çaresi, işe başlamadan önce hangi ekranın ne yapacağını madde madde yazan bir kapsam belgesi hazırlatmaktır. Sonradan gelen istekler ayrı listeye alınır, bedeli konuşulur, sıraya konur. İlk sürümü dar tutmanın mantığını MVP nedir yazısında ayrıntısıyla anlattık.
Tek Geliştiriciye Bağımlılık
Sistemi yalnızca bir kişi biliyorsa o kişinin işi bırakması işletmeyi kilitler. Düzenli yazılmış kod, belgelenmiş kurulum ve sizin erişiminizdeki bir depo bu bağımlılığı büyük oranda giderir. Teklif alırken yazılımın başka bir ekibe nasıl devredileceğini sormak, karşı tarafın bu konuyu ne kadar düşündüğünü de gösterir.
Kimsenin Kullanmadığı Ekranlar
En pahalı hata, çalışan ama benimsenmeyen yazılımdır. Sebebi çoğunlukla sistemin yöneticinin anlattığı sürece göre yazılması, sahadaki gerçek uygulamanın ise farklı olmasıdır. Analiz aşamasında programı her gün kullanacak kişilerle konuşulması ve ilk bölümün erkenden onların önüne konması bu riski düşürür. Aşamalı teslim burada da işe yarar, çünkü yanlış anlaşılan bir kural ilk haftalarda fark edilir.
İkisini Birlikte Kullanmak Mümkün mü?
Mümkün, üstelik pek çok işletme için en dengeli çözüm budur. Standart işler hazır pakette kalır, işletmeyi rakibinden ayıran süreç için küçük bir sistem yazılır, ikisi bir API üzerinden birbirine bağlanır.
Tipik bir kurguda muhasebe ve e-fatura mevcut programda yürür. Teklif hazırlama, saha ekibinin iş emirleri ya da bayi siparişleri ise yeni yazılan panelde toplanır. Onaylanan sipariş muhasebe programına kendiliğinden düşer, kimse aynı bilgiyi ikinci kez girmez. Böylece mevzuat takibini üreticiye bırakır, farklılaştığınız alanı kendi elinizde tutarsınız.
Bu kurgunun ön koşulu paketin dışarıya kapı açmasıdır. Karar öncesinde üreticinin belgelerinden hangi kayıtların okunup yazılabildiğine, bağlantının ek ücrete tabi olup olmadığına ve istek sayısında sınır bulunup bulunmadığına bakılır. Kapı yoksa ya da çok darsa karma model kâğıt üzerinde kalır. Antalya'da sık rastlanan muhasebe ve pazaryeri bağlantılarını Antalya yazılım geliştirme sayfasında ele aldık.
Düşük Kodlu Platformlar Arada Bir Seçenek mi?
Son yıllarda iki ucun arasına üçüncü bir yol yerleşti. Düşük kodlu platformlar, hazır bileşenleri sürükleyip bırakarak form, tablo ve onay akışı kurmanıza izin verir. Programlama bilmeyen bir çalışan birkaç gün uğraşarak izin talebi ya da masraf onayı gibi basit bir iç uygulamayı ayağa kaldırabilir. Deneme maliyeti düşüktür.
Sınır, işin karmaşıklaştığı yerde belirir. Çok adımlı fiyat kuralları, yoğun veri ve dış sistemlerle çift yönlü bağlantı bu araçları zorlar. Ayrıca kurduğunuz uygulama platformun dışına taşınamaz, yani kilitlenme riski hazır paketle aynıdır, lisans da yine kullanıcı başına işler. Fikri sınamak ve küçük iç süreçleri toparlamak için elverişlidir. Şirketin ana iş akışını bunun üzerine kurmadan önce çıkış yolunu düşünmek gerekir.
Özel Yazılımın Fiyatını Ne Belirler?
Arama motorlarına en sık yazılan soru budur ve tek rakamlı cevabı yoktur. Bedel, harcanacak emeğe göre hesaplanır. Sektörde bu emek adam/gün birimiyle ölçülür. Bir geliştiricinin bir günlük çalışması bir adam/gün eder, teklif de tahmin edilen gün sayısıyla günlük ücretin çarpımından oluşur.
Gün sayısını ekran adedi, kullanıcı rollerinin çeşitliliği, bağlanılacak dış sistemler, taşınacak eski kayıtların durumu ve mobil uygulama gerekip gerekmediği belirler. Benzer görünen iki projeden birinin diğerinin üç katına mal olması bu yüzden şaşırtıcı sayılmaz. Karşılaştırdığınız tekliflerde kalemlerin ayrı ayrı yazılmasını isteyin. Toplam rakam tek satırda verilmişse neyin dahil olduğunu anlamak güçleşir, ucuz görünen teklif sonradan ek faturalarla pahalıya dönebilir.
Paketten Kendi Sisteminize Geçiş Nasıl Planlanır?
Kararı verdikten sonra en sık yapılan hata, eski programı bir gecede kapatmaya çalışmaktır. Sağlıklı geçiş kademeli ilerler ve işletmeyi hiçbir gün sistemsiz bırakmaz.
Önce Kayıtları Temizleyin
Yıllarca kullanılan programda aynı müşteri birkaç farklı yazımla durur, kapanmış ürünler listede bekler, yarım kalmış siparişler unutulmuştur. Bu dağınıklık olduğu gibi taşınırsa yeni sistem ilk günden güven kaybeder. Aktarımdan önce neyin taşınacağına, neyin arşivde kalacağına karar verilir. Sıkıcı iştir. Atlandığında bedeli ağır olur.
Bir Süre İki Sistemi Birlikte Yürütün
Yeni yazılım tek bir bölümle, sözgelimi yalnızca teklif hazırlamayla açılır. Ekip onu kullanırken muhasebe ve stok eski programda kalmayı sürdürür. Sorunlar küçük bir alanda ortaya çıkar, düzeltilir, ardından sıradaki bölüme geçilir. Paralel dönem çift iş gibi hissettirir, bu yüzden kısa tutulmalı ve bitiş koşulu önceden yazılmalıdır.
Aboneliği En Son Kapatın
Eski programın lisansını, yeni sistemde en az bir tam ay sonu kapanışı sorunsuz yapılmadan sonlandırmayın. Geçmiş kayıtlara salt okunur erişimin ne kadar süre açık kalacağını da üreticiye önceden sorun. Vergi ve denetim nedeniyle eski belgelere yıllar sonra bile bakmanız gerekebilir.
Karar Vermeden Önce Kendinize Sorun
Aşağıdaki sorulara verdiğiniz cevaplar, satıcılarla görüşmeden önce tablonun büyük kısmını netleştirir.
- Bu süreç müşterinin sizi seçme sebebiyle doğrudan ilgili mi, yoksa her firmada aynı yürüyen bir destek işi mi?
- Bugün kullandığınız programın yapamadığı adımları yazabiliyor musunuz, kaç tane çıkıyor?
- O adımlar için her hafta kaç saat elle iş yapılıyor?
- Önümüzdeki yıllarda kullanıcı sayınız nereye varacak, lisans faturası buna göre ne olur?
- Paketten ayrılmak isterseniz kayıtlarınızı eksiksiz dışarı alabiliyor musunuz?
- Müşteri bilgileri hangi ülkedeki sunucuda duruyor?
- Süreciniz yeterince oturdu mu, yoksa altı ay sonra yeniden mi değişecek?
İlk soruya destek işi, sonuncuya değişecek cevabını veriyorsanız paketle devam etmek için güçlü gerekçeniz vardır. Elle yapılan iş saatleri ve lisans faturası birlikte büyüyorsa terazi öbür yana eğilir.
Teklif Aşamasında Nelere Bakılır?
Kendi sisteminizi yaptırmaya karar verdiyseniz sıradaki iş doğru yükleniciyi bulmaktır. Fiyat karşılaştırması tek başına yetmez. Kapsam belgesinin yazılıp yazılmayacağı, kodun hangi depoda tutulacağı, ara teslimlerin nasıl onaylanacağı ve yayın sonrasında hataların hangi koşullarda giderileceği teklifin içinde açıkça görülmelidir. Görüşmede işinize yarayacak soruları ajans seçimi rehberinde tek tek derledik.
Hâlâ emin olamayan işletmeler için ara bir yol daha bulunur. Mevcut programlarınızı ve iş akışınızı inceleyen bağımsız bir teknik danışmanlık çalışması, büyük bütçe ayırmadan önce hangi parçanın gerçekten yazılması gerektiğini ortaya koyar. Çoğu zaman cevap, her şeyi baştan yaptırmak yerine en çok vakit kaybettiren tek süreci ele almak olur.
Bu iki yaklaşım birbirinin rakibi olmaktan çok, farklı sorunların aracıdır. Standart işte paketin olgunluğundan yararlanmak, ayrıştığınız noktada kendi kuralınızı koda dökmek ve ikisini konuşturmak, pek çok işletmenin sonunda vardığı dengedir.
Kısa cevaplar
Özel yazılım her zaman daha mı pahalı?
İlk gün evet, uzun vadede her zaman olmaz. Kullanıcı başı lisans ödeyen kalabalık ekiplerde yıllar içinde biriken abonelik tutarı proje bedelini geçebilir. Az kullanıcılı ve standart işlerde ise paket çoğunlukla hesaplı kalır.
Küçük işletme özel yazılım yaptırabilir mi?
Yaptırabilir, yeter ki kapsam dar tutulsun. Bütün işletmeyi kapsayan sistem yerine en çok vakit alan tek süreç için yazılmış küçük uygulama sınırlı bütçeyle de karşılanabilir. Geri kalan işler mevcut programlarda yürümeye devam eder.
Yaptırılan yazılımın güncellemesini kim yapar?
Pakette güncelleme üreticiden kendiliğinden gelir. Yaptırılan yazılımda bu işi bakım anlaşması kapsamında geliştiren ekip yürütür. Anlaşma yoksa güvenlik yamaları ve sunucu güncellemeleri sahipsiz kalır, bu yüzden bakım koşullarını proje sözleşmesiyle birlikte konuşmak gerekir.
Sıfırdan yazılım projesi ne kadar sürer?
Süre kapsama bağlıdır, tek ekranlı araçla çok modüllü sistem aynı takvime sığmaz. Güvenilir tarih ancak kapsam belgesi yazıldıktan sonra verilebilir. Belge ortada yokken söylenen süre tahminden öteye geçmez.